Max Sordam

Begripsvorming over cultuur en identiteit

Begripsvorming over cultuur en identiteit.
De opvattingen over cultuur is verschillend en kan worden afgeleid uit (verschillende) omstandigheden waartoe (bepaalde) gedragingen tot uiting worden gebracht en gehanteerd en! Dit kan in betekenis of interpretatie afwijken of verschillen. We zouden bijvoorbeeld per definitie kunnen stellen dat het handelingen/gebruiken zijn, die te maken hebben met geloof, kunst, kennis, wetten, moraal, taal, gewoonten, ideeën, normen en waarden.

Cultuur moet je zien als een grote boog met aan de ene kant de materiele- en aan de andere kant de immateriële elementen en die bepalend zijn voor de manier waarop mensen zich gaan gedragen. Hierbij kunnen ideeën ontstaan of ontspruiten.
Als we praten over Cultuur, dan is het de manier waarop mensen zich gedragen en dan omlijst met normen, waarden, zeden en gewoonten zoals we die van huis uit hebben geleerd of meegekregen. Cultuur kan veranderen als we deelnemer worden van een nieuwe of andere samenleving, omgevingen of gemeenschap. Soms verandert Cultuur ook vrijwillig door omstandigheden, maar kan ook onder bepaalde omstandigheden dwingend worden opgelegd.
Als (sommige) mensen of groepen hun cultuur dwingend aan anderen willen opleggen, heeft het natuurlijk als doel om ze (voor eigen belang) te veranderen of ondergeschikt te maken, per definitie zouden we kunnen stellen dat het met “belang” te maken heeft of met geloof, wetten, moraal, normen en waarden enz. enz. Dus enerzijds om materiele- en anderzijds om immateriële waarden!

Als vreemdeling of Surinamer moet men proberen om zich voorzichtig te positioneren in de nieuwe omgeving/samenleving waarin men gaat deelnemen en daarvoor is een incubatie tijd (fig. latente proces van aanpassingsontwikkeling). Neem bijvoorbeeld de Javanen en/of Binnenlandbewoners in Suriname, dan zien we dat, na de tweede wereldoorlog deze mensen zich opmerkelijk, maatschappelijke stelselmatig heel snel en succesvol hebben ontwikkeld/opgewerkt. De geestelijke leiding bij de Surinaamse Javanen is echter onzichtbaar, maar ze timmeren, achter de schermen, flink aan de weg, evenals de Surinaamse Binnenlandbewoners. De geestelijke leiders van deze mensen zijn, over de afgelopen tien jaar, niet nadrukkelijk zichtbaar geweest, maar toch zijn ze als collectief heel duidelijk en hecht met elkaar verbonden. Een betrekkelijk groot aantal is thans goed geschoold en volgen een academische opleiding. Met een goede inhaalrace zullen ze succes boeken en proberen om uiteindelijk de leiding in handen te krijgen. Dit is geen mythe of fabeltje meer, maar de pure realiteit!
Identiteit echter, is een heel ander verhaal en betekent meer; “het geheel van gedragingen, handelingen en gebruiken waaraan men de afkomst of herkomst van -deze of genen- kan ontlenen, afleiden en/of vaststellen voor wie of wat men is! Tegenwoordig hoor je niets anders dan “een multiculturele samenleving” en dat wil zeggen, dat verschillende mensen rustig en vreedzaam in harmonie naast elkaar zouden moeten kunnen samenleven, met behoud van de eigenheid, cultuur, waardigheid en entiteit! Maar de hamvraag blijft overeind, kunnen we zeggen dat we succesvol met elkaar samenleven!

Vanuit de eigen soort wordt vaak geroepen, de Surinaamse cultuur, de Nederlandse cultuur, de Antilliaanse cultuur, de Afrikaanse cultuur, de Duitse-, Turkse- of Marokkaanse cultuur, noem ze maar op! Tevens hoor je ook vaak roepen; groepscultuur, politiecultuur, bewaardercultuur, mannencultuur, vrouwencultuur, ambtenarencultuur of straatcultuur enz. enz., maar wat betekent dit allemaal als we dit plaatsen tegen het raam van; “het behouden van de eigen cultuur”, als we binnen andere cultuurvormen moet leven en functioneren! Welke betekenis krijgt cultuur dan binnen deze vormen? We zouden dus ook kunnen spreken van een veelvormige of pluriforme samenleving.

Cultuurveranderingen
Als je verschillende mensen met verschillende cultuurpatronen bij elkaar plaatst, neemt de één allicht iets van de ander over. Cultuur verandert steeds en overal, omdat mensen met elkaar in aanraking komen, evenals de omgeving en/of de media (film, tv) gepolijst met de opvoeding van thuis. Afhankelijk van de omstandigheden worden steeds nieuwe gedragingen of cultuurelementen van mens op mens, van generatie op generatie en van land op land overgedragen.

Soms wordt het aanvaard of overgenomen, maar soms wordt het ook afgewezen. Het aanvaarden van materiële cultuurelementen vindt vaak, zonder slag of stoot plaats, soms schoksgewijs en soms pas na jaren. Slotconclusie: “ Wij Surinamers zijn in Suriname gevormd, bezitten dus de Surinaamse cultuur en genen (figuurlijk) en dragen dit bewust of onbewust met ons mee” en dit gedrag zal ons als een schaduw blijven volgen. In Nederland wordt ons cultuurgedrag soms afwijkend genoemd en oogst soms ook bewondering, maar soms ook afkeer en weerstand. In Suriname maar ook in Nederland worden mensen uit verschillende culturen op hun cultuurgedrag afgerekend en moeten zich steeds weer bewijzen om zich staande te houden, om met opgeheven hoofd door het leven te gaan. Het lukt niet altijd, omdat de kopstukken van de ene culturele groep meer macht wil hebben over de andere groep, waardoor de eenheidsgedachte, de collectiviteit en harmonie niet tot hun recht komen.

Door de steeds weer veranderende omstandigheden en de golven van nieuwe generaties zal de natievorming zich uiteindelijk in positieve zin ontplooien om uiteindelijk elkaar te accepteren als Surinamer op basis van gelijkwaardigheid.

Max Sordam2018
 

Advertenties

Categorieën:Max Sordam

Getagd als: