Een ’little big history’ migratie

‘Big History’ poogt inzicht te geven in historische gebeurtenissen vanaf het begin van ons heelal tot heden. Dat is nogal wat. Er zijn al heel wat boeiende pogingen gedaan om geschiedenisverhalen ‘in het groot’ te vertellen.1)

Soms is het vooral een opsomming van inzichten uit diverse wetenschapsgebieden, zoals sterrenkunde, geologie, biologie, archeologie, antropologie en geschiedenis. Big History wil echter vooral ook de samenhang van al die verhalen laten zien. Daarom zijn sommige wetenschappers.2) begonnen met ‘little big histories’ te schrijven. Probeer niet een ‘beetje’ over ‘alles’ te onderzoeken, maar (van) ‘alles’ over een beetje.
Neem bijvoorbeeld het begrip migratie. Op dit moment een hot item.

Als we terugkijken kunnen we stellen dat een stad als Amsterdam bestaat dankzij de vele immigratiegolven in het verleden, en de kennis en handel die dat met zich meebracht. Daarover kunnen heel wat historische verhalen verteld worden. Velen kennen bijvoorbeeld de geschiedenisverhalen van Geert Mak.3) Historicus Leo Lucassen.4) deed onderzoek naar de segregatie die binnen de stad ontstond tussen verschillende groepen die zich in de stad vestigden, en hoe daarmee in het verleden werd omgegaan. Kijken we nog wat verder terug, dan vertellen archeologen.5) ons dat Nederland bestaat sinds in prehistorische tijd verschillende groepen migranten het grondgebied hier bij de zee kwamen bevolken. In het begin vooral in het oosten van ons land, op de zandgronden die dankzij de ijstijden vele eeuwen daarvoor waren opgestuwd tot boven het zeeniveau. Nieuwe groepen vestigden zich later in kleine begroeide gebieden achter de duinen (Holtland, later verbasterd tot Holland) en op drooggevallen of opgehoogde gebieden in het veenland van west en noord Nederland.

Kijken we nog verder terug, dan weten we dat de eerste mensen ontstonden in Afrika, en waarschijnlijk onder invloed van klimaatveranderingen vanuit dit werelddeel in opeenvolgende groepen de aarde bevolkten. Migranten verspreidden zich naar het Midden Oosten, over Azië, en meerdere groepen migreerden later naar Amerika en Europa. De eeuwen 400-500 A.D. staan bekend als de grote volksverhuizing. Ook toen weer migreerden groepen uit de steppen van Noord Azië richting Europa, en zetten vele andere groepen in beweging. Maar natuurlijk was de aarde voordat er mensen waren ook al volop in beweging. Planten en dieren verspreidden zich over de wereld, afhankelijk van klimaat en omgeving. Groepen stierven soms uit, soorten evolueerden of veroverden nieuwe leefgebieden. Geologische processen, zoals bijvoorbeeld de migratie van aardplaten over de wereld, waarbij zeeën zich sloten of openden, hadden invloed op het klimaat en de leefomgeving. —————————————-

——————————————————-
1. Zie David Christian, Maps of time, An introduction to Big History, University of California Press, Berkerly and Los Angeles 2004; Liebes, Sidney, Elisabet Sahtouris, and Brian Swimme. A Walk through Time: From Stardust to Us: The Evolution of Life on Earth. New York: John Wiley, 1998; McNeill, J. R., and William H. McNeill. The Human Web: A Bird’s-Eye View of World History. New York: W. W. Norton, 2003.
2. Bv Esther Quadacker, A little big history of Tiananmen.
3. Geert Mak, Een kleine geschiedenis van Amsterdam, Atlas ,Amsterdam 1995.
4. Leo Lucassen, Amsterdammer worden. Migranten, hun organisaties en inburgering, 1600-2000 , Amsterdam University Press, 2004.
5. Zie bv Leonard Rutgers, columns Financieel Dagblad: Wij zijn allemaal migranten; Bruyn en Bunte: Tweeduizend eeuwen Nederland, Forum boekerij Den Haag, 1963

 


En ook kortdurende rampen zoals aardbevingen, vulkaanuitbarstingen of zelfs inslagen van hemellichamen hadden grote invloed op het leven op aarde. Als je diep in de ondergrond van Nederland kijkt, vindt je de aanwijzingen van diverse geologische migraties. Eens lag deze ondergrond in het zuidelijk halfrond, voordat dit gebied migreerde naar de plek op het Noordelijk halfrond waar het nu ligt.

Geologen kunnen ook aantonen dat de verre voorouders van de mens, kleine muisachtigen die in holen onder de grond leefden ten tijde van de Dinosauriërs, vooral hun kans kregen te evolueren na de inslag van een meteoriet. Vele dieren, waaronder de Dinosauriërs, overleefden het niet, maar de zoogdieren konden zich kennelijk aanpassen aan de veranderingen in klimaat en leefomgeving die deze gebeurtenis met zich mee bracht. Hun nakomelingen evolueerden snel, verspreidden zich over de aarde, en vulden de leeggekomen plekken op.

Zonder die astronomische gebeurtenis zou de menselijke soort waarschijnlijk niet hebben bestaan. Maar we kunnen nog verder teruggaan. Alles wat er bestaat in ons heelal, is te danken aan de klontering van zeer kleine deeltjes na de big bang tot sterrenstelsels. Sterren werden geboren, migreerden binnen het universum, en vielen uiteen. Sterrenstof migreerde door het heelal. Dat was de grondstof voor de planeten en alle materie die we kennen. De beroemde sterrenkundige Carl Sagan zei het al ‘We are made of star-stuff’.6)

Het moge duidelijk zijn: ‘uiteindelijk zijn we allemaal migranten!’


6. Carl Sagan, Cosmos: A Personal Voyage (1990 Update). The Shores of the Cosmic Ocean [Episode 1]:

By Jesse Bos 2017 november. 

 

‘Big History’ poogt inzicht te geven in historische gebeurtenissen vanaf het begin van onsJesse Boss 2017 Facebook2d heelal tot heden. Dat is nogal wat. Er zijn al heel wat boeiende pogingen gedaan om geschiedenisverhalen ‘in het groot’ te vertellen.1)
Soms is het vooral een opsomming van inzichten uit diverse wetenschapsgebieden, zoals sterrenkunde, geologie, biologie, archeologie, antropologie en geschiedenis. Big History wil echter vooral ook de samenhang van al die verhalen laten zien. Daarom zijn sommige wetenschappers.2) begonnen met ‘little big histories’ te schrijven. Probeer niet een ‘beetje’ over ‘alles’ te onderzoeken, maar (van) ‘alles’ over een beetje.

Neem bijvoorbeeld het begrip migratie. Op dit moment een hot item. Als we terugkijken kunnen we stellen dat een stad als Amsterdam bestaat dankzij de vele immigratiegolven in het verleden, en de kennis en handel die dat met zich meebracht. Daarover kunnen heel wat historische verhalen verteld worden. Velen kennen bijvoorbeeld de geschiedenisverhalen van Geert Mak.3) Historicus Leo Lucassen.4) deed onderzoek naar de segregatie die binnen de stad ontstond tussen verschillende groepen die zich in de stad vestigden, en hoe daarmee in het verleden werd omgegaan. Kijken we nog wat verder terug, dan vertellen archeologen.5) ons dat Nederland bestaat sinds in prehistorische tijd verschillende groepen migranten het grondgebied hier bij de zee kwamen bevolken. In het begin vooral in het oosten van ons land, op de zandgronden die dankzij de ijstijden vele eeuwen daarvoor waren opgestuwd tot boven het zeeniveau. Nieuwe groepen vestigden zich later in kleine begroeide gebieden achter de duinen (Holtland, later verbasterd tot Holland) en op drooggevallen of opgehoogde gebieden in het veenland van west en noord Nederland. Kijken we nog verder terug, dan weten we dat de eerste mensen ontstonden in Afrika, en waarschijnlijk onder invloed van klimaatveranderingen vanuit dit werelddeel in opeenvolgende groepen de aarde bevolkten. Migranten verspreidden zich naar het Midden Oosten, over Azië, en meerdere groepen migreerden later naar Amerika en Europa. De eeuwen 400-500 A.D. staan bekend als de grote volksverhuizing. Ook toen weer migreerden groepen uit de steppen van Noord Azië richting Europa, en zetten vele andere groepen in beweging. Maar natuurlijk was de aarde voordat er mensen waren ook al volop in beweging. Planten en dieren verspreidden zich over de wereld, afhankelijk van klimaat en omgeving. Groepen stierven soms uit, soorten evolueerden of veroverden nieuwe leefgebieden. Geologische processen, zoals bijvoorbeeld de migratie van aardplaten over de wereld, waarbij zeeën zich sloten of openden, hadden invloed op het klimaat en de leefomgeving.
—————————————-

Advertenties